معروف‌ترین غذاهای محلی مریوان

قایرمه مریوان

قایرمه یا کنگر سوخاری، از غذاهای محلی کردستان است که با کته یا نان سرو می‌شود. برای درست کردن قایرمه بعد از پوست کردن و خرد کردن کنگرها (و یا کرفس‌ها) آنها را در سسی غلیظ غوطه‌ور کرده و سرخ می‌کنند. سس این غذا با تخم‌مرغ، آب یا شیر، زعفران دم کرده، کره و آرد درست می‌شود.

طرز تهیه قایرمه از بهترین غذاهای محلی مریوان

یکاوه مریوان

یکاوه یکی از قدیمی‌ترین و اصیل‌ترین غذاهای محلی کردستان است که بیشتر در اورامانات مریوان پخته می‌شود. ادعا شده که این غذا قدمت هزارساله دارد! یکاوه از غذاهای اصلی است که مردم کردستان در شب یلدا می‌پزند. در زمان قدیم، وقتی گوسفند را اوایل پاییز می‌کشتند، گوشت آن را خوب می‌پختند و بعد در روغن سرخ می‌کردند. سپس در ظرف‌های سفالی نگه می‌داشتند تا در زمستان از آن استفاده کنند. به این گوشت قاورمه می‌گفتند. برای پختن یکاوه این گوشت قاورمه را همراه با پیاز، کشمش، خرما و بلغور می‌پختند. امروزه به جای بلغور از برنج و به جای گوشت گوسفند از گوشت مرغ هم استفاده می‌شود.

فستیوال پیر شالیار اورامانات، جاذبه فرهنگی و گردشگری مریوان
شب یلدای ژاپنی‌ها و کدو کابوچا

خارچک پلو مریوان

خارچک پلو غذایی خوش‌عطر و خوش‌طعم است که با قارچ فراوان تهیه می‌شود. این غذای محلی مریوان را با گوشت، مرغ یا بدون گوشت تهیه می‌کنند. مواد اصلی برای تهیه خارچک پلو عبارتند از برنج، رب گوجه، قارچ، شکر و پیاز.

خارچک پلو از غذاهای معروف مریوان

سیب زمینی پلو کردی

سیب‌زمینی پلو یا سیب پلو یک غذای خوشمزه با اصالت کرمانشاهی است که در شهرهای استان کردستان هم تهیه می‌شود. سیب پلو را با تن ماهی، گوشت چرخکرده و فیله مرغ تهیه می‌کنند. برای تهیه این غذای ساده و خوشمزه، 5 دقیقه قبل از آبکش کردن برنج، سیب‌زمینی‌های مکعبی را به برنج در حال جوش اضافه کرده سپس آبکش کنید. برای دم گذاشتن برنج، مقداری شوید به مخلوط برنج و سیب‌زمینی اضافه کنید. هنگام سرو برنج، کنار آن فیله‌های مرغ سرخ شده، تن ماهی و یا گوشت چرخی قلقلی بگذارید.

رشته پلو مریوان

برای تهیه رشته‌پلو، از رشته پلویی و برنج استفاده می‌کنند. در برخی مواقع این غذا بدون خورش سرو می‌شود و گاهی اوقات گوشت یا مرغ در کنار آن قرار می‌دهند. استفاده از کشمش نیز در برخی نقاط مرسوم است.

کتلت دیزی مریوان

کتلت دیزی همانطور که از اسمش پیداست از مواد باقیمانده دیزی تهیه می‌شود. بعد از اینکه مواد دیزی خوب پخته شد، مقداری از آن را جدا می‌کنند و به آن پیاز، جعفری خشک، تخم‌مرغ و ادویه اضافه می‌کنند. سپس این ترکیب را به شکل کتلت در آورده و در روغن سرخ می‌کنند.

دلمه کدو سبز

"شیخ محشی" یا دلمه کدو سبز، یک غذای لبنانی است که در کردستان بسیار پرطرفدار است. این دلمه مانند دلمه بادمجان پخته می‌شود اما دشوارتر است زیرا کدو سبز بافت ترد تر و شکننده‌تری دارد و خالی کردن شکمش دقت بیشتری می‌خواهد.

هلو کباب مریوان

در استان کردستان، غذایی محلی به نام «هلو کباب» وجود دارد که ریشه آن به کرمانشاه می‌رسد. شاید بسیاری با شنیدن نام این غذا، تصور کبابی که با هلو درست شده باشد به ذهنشان بیاید، اما جالب است بدانید که هلو کباب در واقع نوعی کوفته است – شبیه به کوفته تبریزی – که به دلیل شکل و ظاهر شبیه به هلو، به این نام معروف شده است. مواد لازم برای تهیه هلو کباب شامل لپه، پیاز، شکر، گوشت، آبلیمو، زعفران، گردو، کشمش و آلو بخارا می‌شود.

کوفته هلوی شیرازی در رقابت با هلو کباب کردستان

کوکو ترگ خانه گان

"ترگ خانه گان" (یا کرفس آبی) نام نوعی تره محلی است که در مناطق کردستان می‌روید. "ترگ خانه گان" به زبان کردی به معنای تره خان‌ها است. بعد از خورد کردن این تره، تخم‌مرغ، آرد، پیاز و ادویه را به آن می‌افزایند و سپس آنرا در روغن سرخ می‌کنند. از نظر ظاهری این کوکو شباهت زیادی به همان کوکو سبزی معروف و همیشگی دارد.

شیش کباب مریوان

برای تهیه شیش‌کباب، گوشت گوساله یا گوسفند را در مخلوطی از نعنای تازه، فلفل، زعفران، سیر، پیاز و روغن زیتون می‌خوابانند. این کباب هم بر روی آتش و هم به صورت تابه‌ای تهیه می‌شود و به هنگام سرو در کنار آن گوجه‌فرنگی و جعفری قرار می‌دهند.

ماهی کباب مریوان

در کنار دریاچه زریوار در ۲ کیلومتری مریوان رستوران‌هایی هست که ماهی کباب‌هایش در ایران مشهور و بی‌نظیر است. در اینجا بیشتر ماهی‌ها از همین دریاچه صید می‌شوند و بعد از طعم‌دار شدن بر روی زغال کباب می‌شوند. برای طعم دار کردن این ماهی کباب ها، از آب پیاز، سماق محلی اورامانات، روغن و آبلیمو استفاده می‌کنند. بهترین ماهی کبابی‌های ایران را در رستوران‌های زریوار مریوان نوش جان کنید.

دریاچه زریوار از جاهای دیدنی مریوان

طرز تهیه بهترین ماهی کباب زریوار

کباب کردی

برای درست کردن کباب کردی، از گوشت بره چندماهه استفاده می‌شود. گوشت به قطعات بزرگ تقسیم شده و سیخ‌ها بر روی آتش کباب می‌شوند.

خورشت تره کردی

خورش تره غذایی خوشمزه و لذیذ است که در استان کردستان و کرمانشاه طبخ می‌شود. گوشت چرخکرده، تره خرد شده، زرشک، پودر لیمو و ادویه مواد اولیه تهیه این غذا هستند. اگر دوست دارید طعم این خورشت ترش باشد می‌توانید به آن آبغوره یا آبلیمو اضافه کنید.

خورش گیلاخه مریوان

در استان کردستان، سبزی کوهی «گیلاخه» که سرشار از فیبر است، یکی از مواد اصلی برای پخت خورش گیلاخه به شمار می‌رود. در تهیه این غذا، علاوه بر گیلاخه، از گوشت، پیاز، لوبیا قرمز، لیمو عمانی، تره، جعفری یا گشنیز استفاده می‌شود. مواد اولیه این خورش شباهت زیادی به مواد موردنیاز قورمه‌سبزی دارد. خورش گیلاخه بسیار خوش‌طعم و خوشرنگ است و پیازچه‌های سفیدی که روی آن دیده می‌شوند، در واقع پیازچه‌های خود گیاه گیلاخه هستند.

خورش ریواس مریوان

ریواس یک سبزی خوشمزه و سرشار از ویتامین A است که در مناطق کوهستانی استان کردستان می‌روید و از آن برای پخت غذاهای پرطرفداری مانند خورشت ریواس استفاده می‌شود. برای تهیه این خورشت ابتدا پوست ریواس خام را جدا کرده، آن را به همراه پیاز، گوشت گوسفندی و روغن تفت می‌دهند. در آخر به آن فلفل، نعناع، نمک و جعفری اضافه می‌کنند. اگر طرفدار غذاهای ترش‌مزه هستید، طعم این غذا را از دست ندهید.

آش دانه کولانه

آش دانه کولانه غذایی است که معمولا هنگام رویش اولین دندان‌های شیری کودکان تهیه می‌شود. البته در زمستان نیز طرفداران زیادی دارد. گندم، نخود، عدس، لوبیا قرمز، مرزه خشک، پیاز، قلم گوسفندی و ادویه مواد اولیه این آش را تشکیل می‌دهند.

آش عدس بلغور

برای درست کرن آش عدس بلغور، از سیب‌زمینی، عدس، بلغور گندم و ادویه استفاده می‌کنند و در آخر بر روی آن نعناع داغ و لیموی تازه می‌ریزند. نیسک و ساوار نام‌های دیگر این آش هستند. غذای کردی ساوار هم به شکل آش و هم به شکل دمپختک تهیه می‌شود که برای تهیه دمی ساوار فقط بلغور گندم، پیاز و ادویه بکار می‌رود.

آش پرپوله مریوان

آش پرپوله که با نام آش عدس نیز شهرت دارد بیشتر در فصل‌های سرد سال طبخ می‌شود. عدس، پیاز، رشته آشی و ادویه موادی هستند که برای طبخ این آش از آنها استفاده می‌کنند.

آش سه نگه سیر

آش "سه نگه سیر" یکی از غذاهای محلی کردی است که بیشتر در فصل سرما پخته می‌شود. برنج، عدس، گوشت مرغ یا بوقلمون، کشک و نعناع داغ مواد تشکیل دهنده آش "سه نگه سیر" هستند. برعکس بقیه آش‌ها، این غذا سبزی ندارد.

آش گزنه مریوان

در استان کردستان، با فرا رسیدن فصل تابستان و زمان برداشت غلات، مردم این منطقه غلات را به شیوه‌ای سنتی فرآوری کرده و برای مصرف در زمستان‌های بسیار سرد آماده می‌کنند. یکی از این فرآورده‌های سنتی، «هیزان» نام دارد که از پختن گندم و جو در دوغ تهیه می‌شود؛ سپس این مخلوط در معرض نور آفتاب خشک می‌گردد. آش گزنه نیز از غذاهای محلی کردستان است که با استفاده از هیزان، برگ شلغم و سبزیجاتی همچون گزنه، پونه و کاکوتی پخته می‌شود. جالب اینکه گزنه هرچند در اثر تماس با پوست باعث خارش و سوزش می‌شود، اما پس از پخته شدن، دیگر چنین مشکلی ایجاد نمی‌کند.

آش شلمین مریوان

شلمین یا "شه له مین" یکی از آش‌های محلی کردستان است که در هوای سرد و بارانی بسیار پرطرفدار است. شلمین به شلغمی گفته می‌شود که طی فرآیندی خاص و زمان‌بر به تکه‌هایی مانند ترخینه تبدیل شده و به صورت خشک آماده مصرف است. برای تهیه این آش علاوه بر شلمین از نخود، عدس، گردو، گوشت، پیاز، ادویه و روغن استفاده می‌شود.

ترخینه ملایر اولین غذای نیمه‌آماده ایرانی با قدمت بیش از 6000 سال

آش هالاو مریوان

آش هالاو یا آبگوشت غوره یکی دیگر از آش‌های استان کردستان است که معمولا در فصل سرما طبخ می‌شود. نخود، برنج، گوشت ماهیچه، چغندر، پیاز، برگ چغندر، آبغوره و زعفران مواد اولیه آن را تشکیل می‌دهند. به هنگام سرو، گوشت آن را با نخود می‌کوبند و در کنار بادمجان مصرف می‌کنند.

سوپ غازیاغی مریوان

غازیاغی یک سبزی‌ کوهی است که عطر و طعم فوق‌العاده‌ای دارد و در غذاهای مختلف از آن استفاده می‌کنند. برای تهیه سوپ غازیاغی از مواد اولیه رشته سوپ، سینه مرغ، سیب‌زمینی، پیاز، روغن و ادویه استفاده می‌شود. این سوپ یکی از غذاهای محلی استان کردستان است.

سبزی غازیاغی سوغات معروف زنجان

کلانه مریوان

کلانه نوعی نان محلی خوشمزه است که با استفاده از پیرچک یا پیازچه، آرد، روغن حیوانی یا کره، آرد، آب و نمک تهیه می‌شود. هنگام صرف کلانه، آن را با روغن حیوانی و یا کره چرب می‌کنند و همراه با آن دوغ می‌نوشند. برای تهیه این نان خوشمزه، ابتدا خمیر نرم و یکدستی درست می‌کنند. سپس وسط خمیر را با سبزیجات خرد شده پر می‌کنند. این خمیر برای پختن بر روی ساج (نوعی سینی) گذاشته می‌شود. تولید این نان مخصوص فصل بهار است و از غذاهای محلی شهرستان پاوه است. از دیگر نان‌های محلی استان کردستان می‌توان به نان اردک بیجار اشاره کرد.

شلکینه مریوان

شلکینه یکی از نان‌های محلی کردستان است که از تخم‌مرغ، شیر و آرد تهیه می‌شود. معمولا شلکینه را روی ساج درست می‌کنند و با کره حیوانی چرب کرده و می‌خورند. بعضی‌ها هنگام خوردن به آن شکر اضافه می‌کنند.

دلمه مریوان

در مریوان انواع دلمه برگ مو، دلمه بادمجان و دلمه برگ کلم، با سبزیجات خوش عطر محلی پخته می‌شود.