جاذبه‌های گردشگری زنجان

مسجد جامع زنجان

مسجد و مدرسه جامع زنجان که یکی از جاذبه‌های گردشگری و جاهای دیدنی زنجان است، در دوره قاجاریه توسط یکی از پسران فتحعلی‌شاه که مرید سید محمد مجتهد سردانی بود ساخته شد. هدف از ساخت مسجد این بود که مرکز تدریس، اقامه نماز و مراجعات مردمی این مجتهد زنجانی باشد. این مجموعه تاریخی که در شمار بزرگ‌ترین و زیباترین مساجد و مدارس دینی زنجان است، یکی از بناهای ارزشمند ساخته شده بر اساس طرح مساجد چهار ایوانی می‌باشد. ایوان‌های چهارگانه‌ای که در چهار ضلع مسجد به شکل قرینه قرار گرفته‌اند، بیش تر از هر چیزی در صحن مسجد، خودنمایی می‌کند. در گذشته وسط صحن مسجد حوضی بوده که گرداگرد آن باغچه‌های پر گل و گیاه پوشانده بود که به مرور زمان از بین رفته‌است. در سطوح ایوان‌های شمالی و جنوبی تزییناتی مانند خط بنایی، کاشی معقلی و نگاره‌های گیاهی با تکنیک کاشی هفت رنگ، با استفاده از رنگ‌های سیاه و زرد، به سبک هنری دوره قاجار به چشم می‌خورد. گنبد این مسجد از نوع دو جداره بوده و با کاشی‌های فیروزه‌ای پوشانده شده است. سوره مبارکه الدهر با خط ثلث بر روی این گنبد نقش بسته و بر زیبایی آن افزوده‌است.

رختشوی خانه زنجان

مجموعه‌ تاریخی رختشوی‌خانه در قلب بافت تاریخی شهر زنجان در یک منطقه‌ پرتراکم مسکونی احداث شده‌است. شهر زنجان معمولا زمستان‌های سرد و سختی را پشت سر می‌گذارد. در آن زمان زنان وظیفه شستن لباس‌ها را بر عهده داشتند و دشواری این کار در چنین روزهایی برایشان چندین برابر می‌شد. لذا برای تأمین امنیت و آسایش زنان، در یک مکان سرپوشیده رختشوی‌خانه زنجان احداث شده‌است. چنین کاربری برای یک بنای عمومی در جهان مشابه ندارد یا کم‌نظیر است. این بنا در حال حاضر تعمیر و مرمت شده و به عنوان موزه مردم‌شناسی استفاده می‌شود و یکی از جاذبه‌های گردشگری زنجان است. در این موزه انواع لباس‌های محلی و زیورآلات بانوان نمایش داده می‌شود.
آدرس رختشوی خانه زنجان:

کوه آلا‌داغ لار زنجان

کوه و تپه‌های رسی آلا‌داغ‌لار، کوه‌های رنگارنگی به رنگ‌های قهوه‌ای، سبز، قرمز، زرد، نارنجی و سفید هستند که وقتی بارندگی می‌شود و خاک رس این کوه‌ها خیس می‌شود، چشم‌اندازی بسیار دیدنی ایجاد می‌کنند. هر از چند گاهی در میان این کوه‌ها آب راهه‌هایی به جریان درمی‌آید که تابیدن نور خورشید در این آب راهه‌ها باعث انعکاس کوه‌ها در آب شده و می‌توانید شاهد شگفت‌انگیزترین تصاویر طبیعت باشید. به گفته زمین‌شناسان علت این پدیده زیبا به ۱۵ میلیون سال قبل بازمی‌گردد. در پروسه تشکیل کوه‌ها و حوضچه‌های قاره‌ای این منطقه رسوبات آهنی وجود داشت. تغییر املاح و نوع آنها در رنگ رسوبات تثبیت و موجب تشکیل تپه‌های آلاداغ لار یا کوه‌های رنگی شده‌است. درواقع می‌توان گفت هر یک از رنگ‌های آن نشانه یک ماده معدنی خاص می‌باشند. مثلا رنگ سبز نشان از وجود ماده معدنی مس است که به دلیل کربناته شدن این گونه دیده می‌‌شود و رنگ قرمز حاکی از شرایط اکسیدان و وفور اکسیژن به منظور ترکیب با اکسیژن است. هنگام پیاده‌روی در این منطقه، احساس می‌کنید که به سیاره‌ی دیگری رفته‌اید و یا در حال راه‌رفتن روی مریخ هستید. کوه‌های آلاداغ لار یکی از جاذبه‌های طبیعی زنجان به شمار می‌رود.
آدرس کوه آلا‌داغ لار زنجان:

قلعه بهستان زنجان

قلعه بهستان یا کهن دژ که یکی از جاهای دیدنی زنجان است در کنار رود قزل‌اوزن جای گرفته‌است. قدمت این قلعه به دوره مادها بازمی‌گردد و یکی از 20 قلعه تاریخی زنجان است. سازندگان قلعه با در نظر داشتن طرح اولیه، اقدام به کندن کوه و تخلیه خاک‌ها و سنگ‌ها کرده‌اند و اتاق‌ها را به وجود آوردند و به هر تعدادی که به اتاق‌های آن اضافه شده راه‌های ارتباطی آن‌ها نیز به صورت دالان‌هایی، به مجموعه افزوده شده‌است. طبقات فوقانی این قلعه برای دفاع و طبقات پایین به عنوان انبار مواد غذایی استفاده می‌شده‌است. این قلعه در خط‌الراس کوهستانی ناهمواری بنا شده و به دلیل فرسایش سریع بادها و همچنین عبور رودخانه قزل‌اوزن از کنار آن تخریب شده‌است.
آدرس قلعه بهستان زنجان:

قلعه‌های دیدنی و معروف دنیا: از نارین قلعه میبد تا چمبورد فرانسه

مسجد چهل ستون زنجان

مسجد چهل ستون یکی از مساجد تاریخی زنجان و مشهورترین حوزه علمیه در دوران قاجار است. این مسجد در بازار زنجان واقع شده و قدمت آن به سال 1284 هجری قمری می‌رسد. بنای مسجد چهل ستون زنجان، شامل صحن و شبستان‌های وسیعی است که طاق‌های آن به طور منظم بر روی 32 ستون مستحکم چیده شده‌است. نام چهل ستون به دلیل تعداد زیاد ستون‌های مسجد است. محراب آن با کاشی کاری زیبا و به نقش گل و به سبک معماری قاجار طراحی شده‌است.
آدرس مسجد چهل ستون زنجان:

موزه مردان نمکی زنجان

مردان نمکی نامی است که به شش مومیایی کشف‌شده در زمستان سال ۱۳۷۲ در معدن نمک چهرآباد زنجان داده شده‌است. این شش مومیایی در حین حفاری و استخراج نمک از معدن پیدا شدند. نخستین مومیایی کشف شده، جسد نیم‌تنه‌ای با ریش، موی بلند و حلقه گوشواره طلا در گوش بود و در اطراف آن مومیایی اشیایی چون تکه‌ی سبد، میخ‌های چوبی و طناب‌های گیاهی هم وجود داشت. بعد از بررسی‌های دقیق علمی و فنی مشخص شد سه مرد نمکی مربوط به دوران هخامنشیان و دو مرد نمکی دیگر مربوط به اواخر دوران ساسانی هستند. مردان نمکی در موزه باستان‌شناسی زنجان در بازدید عموم قرار دارند. موزه باستان‌شناسی از مکان‌های علمی زنجان در عمارت ذوالفقاری است که از آثار ملی ایران محسوب می‌شود. این موزه یکی از جالب‌ترین جاهای دیدنی زنجان است که با فاصله کمی از بنای رختشوی‌خانه قرار دارد.
آدرس موزه مردان نمکی زنجان:

حسینیه اعظم زنجان

حسینیه‌ اعظم زنجان از مکان‌های دیدنی زنجان است و یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری مذهبی ایران در ماه محرم به شمار می‌آید. قدمت این مکان به حدود یک قرن پیش می‌رسد. این حسینه توسط دو فرد بنام‌های حاج میرزا محمدنقی و حاج میرزا بابایی وقف گردیده است. این مسجد بعد از منا، دومین قربانگاه بزرگ جهان اسلام است. در روز هشتم ماه محرم تمامی هیئت‌های عزاداری از تمامی شهرها و روستاهای زنجان برای عزاداری وارد این حسینیه می‌شوند که هم حسینیه است و هم مسجد. اهالی این استان و حتی استان‌های دیگر کشور نذورات خود را در روز هشتم محرم (شب تاسوعا) به این حسینیه اهدا می‌کنند. از دسته عزاداری حسینیه اعظم زنجان به‌عنوان بزرگ‌ترین تجمع عزاداری امام حسین (ع) در ایران یاد می‌شود که به یاد و احترام برادر بزگوار سیدالشهدا، حضرت ابوالفضل العباس برگزار می‌شود و این روز در تقویم سوگواری محرم زنجان «یوم الابوالفضل و یوم العباس» نامیده شده است. این دسته حرکت خود را از محل حسینیه اعظم شروع می‌کند و معمولاً همزمان با اذان مغرب به امامزاده ابراهیم پایان می یابد. در سال ۱۳۹۱ جمعیت این دسته افزون بر ۵۰۰ هزار نفر بوده است. بنا به اسناد موجود حسینیه اعظم، فقط در یک سال و در مسیر حرکت این دسته نزدیک به ۱۳ هزار راس قربانی تقدیم حسینیه گردید و علاوه بر آن بالغ یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان نیز نذورات نقدی مردم تقدیم بارگاه گردید.

غار کتله خور زنجان

نام کتله خور به معنای کوه خورشید است. مطالعات زمین‌شناسی نشان داده که تشکیل غار کتله خور زنجان، به دوره ژوراسیک بازمی‌گردد. گمان می‌رود این غار به غار علیصدر در استان همدان متصل باشد. این غار که یکی از جاذبه‌های گردشگری زنجان است حدود 90 سال پیش کشف شد. ساختار این غار در نوع خود شگفت‌انگیز است. دارای لایه‌های متعدد، چندین تونل زیرزمینی، فسیل‌های باستانی و آهک‌های خالص است که در طول میلیون‌ها سال ایجاد شده‌اند. وجود حکاکی‌های طبیعی در طول میلیون‌ها سال به شکل زیبای استالاگمیت و استالاکتیت در دالان‌ها و تالارها خودنمایی می‌کند و بر زیبایی غار می‌افزاید. در برخی از راهروها اسکلت حیواناتی یافت شده که شبیه حیوانات امروزی نیستند و احتمالاً متعلق به نسل‌های منقرض شده اعصار گذشته هستند.

بازار سنتی زنجان

بازار قیصریه یا بازار سنتی زنجان، طولانی‌ترین بنای مسقف سنتی ایران را دارد. این بازار 200 ساله که از جاذبه‌های گردشگری زنجان است، حدود 1000 فروشگاه، راهرو، گذرگاه، کاروانسرای تاریخی، حمام و مسجد را در دل خود جای داده است. بازار سنتی زنجان، همچنان مرکزی پر جنب و جوش در شهر است که فروشگاه‌هایش سبک سنتی و معماری باشکوه خود را حفظ کرده‌اند. اجناسی مانند جواهرات، کفش، فرش، داروهای طب سنتی، چاقوی زنجان، چاروق، ظروف ملیله و ظروف مسی زنجان در این بازار به فروش می‌رسد.

گنبد سلطانیه زنجان

گنبد سلطانیه که یکی از جاذبه‌های گردشگری زنجان است، در دوره ایلخانیان و توسط اولجیتو حاکم مغول بنا شده است. این گنبد، بزرگترین گنبد ایران و نخستین نمونه گنبد دو پوسته‌ای در جهان است. این بنا دومین گنبد بزرگ آجری جهان بعد از گنبد کلیسای جامع فلورانس است و با رنگ فیروزه‌ای و ارتفاعی بلند از فاصله دور نیز دیده می‌شود. اولجایتو که تحت تاثیر یکی از همسرانش، علامه حلی و وزیرش شیخ فضل‌الله، مسلمان شده بود، پس از زیارت آرامگاه‌های امام علی و امام حسین، آرامگاه سلطانیه را ساخت تا قبر حضرت علی و امام حسین را به این مکان در سلطانیه منتقل کند. وی به‌دلیل مخالفت علمای شیعه، موفق به انجام این کار نشد و در نهایت، این مکان به‌عنوان آرامگاه خودش استفاده شد.

رودخانه قزل‌اوزن زنجان

قزل‌اوزن به معنای طلای شناور از جاهای دیدنی و بسیار جذاب زنجان است. این رودخانه که در شمال‌غرب و شمال ایران جریان دارد، از استان‌های کردستان، زنجان، آذربایجان‌شرقی، اردبیل و گیلان می‌گذرد. به عبارت دیگر از رشته‌کوه‌های زاگرس در استان کردستان به دریای خزر می‌ریزد. طول رودخانه قزل‌اوزن زنجان، تقریباً 670 کیلومتر است و پس از کارون دومین رود طولانی ایران می‌باشد.

منطقه حفاظت شده زنجان

وجود رودخانه‌های قزل‌اوزن و انگوران چای به همراه شرایط توپوگرافی استان زنجان، منجر به تشكیل زیستگاه‌های متنوع جانوری و گیاهی شده‌است و زنجان دارای چندین منطقه حفاظت شده و شکار ممنوع است.
منطقه حفاظت شده سرخ‌آباد در شهرستان‌های زنجان و طارم دارای اقلیم‌های نیمه‌خشك و معتدل مدیترانه‌ای است و زیستگاه انواع گونه‌های گیاهی، حیوانات وحشی، خزندگان، پرندگان و ماهیان است. دشت سهرین این منطقه یك زیستگاه فوق‌العاده برای آهو است.
منطقه حفاظت شده انگوران در شهرستان ماهنشان زنجان، منطقه‌ای كوهستانی و تپه‌ماهوری با اقلیم‌های مدیترانه‌ای و نیمه‌مرطوب معتدل است. پوشش گیاهی بی‌نظیر آن انواع گیاهان مانند لاله‌های واژگون، شقایق، گل حسرت، درخت بادام، زرشك، گردو و سنجد را در بر دارد. این منطقه زیستگاه مناسبی برای قوچ، میش ارمنی، پازن، حیوانات وحشی، پرندگان، خزندگان و ماهیان است.
منطقه شكار ممنوع فیله خاصه از توابع بخش قره‌پشتلو و زنجانرود در شهرستان زنجان قرار دارد كه پوشش گیاهی بی‌نظیر، گونه‌های جانوری ایرانی، پرندگان اهلی و شكاری و انواع خزندگان را در بر دارد.
منطقه شكار ممنوع خرمنه‌سر در شمال استان زنجان و دامنه جنوبی سلسله جبال البرز در شهرستان طارم واقع شده و دارای گونه‌های گیاهی بی‌نظیر و حیات وحش جذاب است.
منطقه شكار ممنوع خراسانلو منطقه‌ای كوهستانی در زنجان بوده و میزان بارندگی بالایی دارد.

دودکش جن زنجان

دودکش جن در 20 کیلومتری شهرستان ماهنشان و 120 کیلومتری زنجان قرار دارد. شکل دودکش، در واقع نوعی سنگ قارچی‌شکل است که بر اثر فرسایش پدید آمده و به مناره‌ای بلند و نازک می‌ماند که سنگ دیگری روی آن قرار گرفته‌است. در زمین‌شناسی به این پدیده طبیعی «هودو» می‌گویند. در زمان‌های قدیم بومی‌های منطقه به خاطر ظاهر عجیب و غریبش معتقد بودند جن‌ها این منطقه را ساخته‌اند. همین باعث شد بومی‌ها نام دودکش جن را روی آن بگذارند. "تخت دیو" یکی دیگر از نام‌های این منطقه است زیرا برخی معتقدند دیوها روی تخته‌سنگ‌های مسطح بالای ستون‌ها استراحت می‌کنند. این دودکش در نزدیکی قلعه بهستان زنجان واقع شده‌است.

معبد داش کسن زنجان | معبد اژدها

معبد داش کسن یا معبد اژدها، یکی از جاهای دیدنی زنجان است که قدمت آن به دوره ایلخانیان باز می‌گردد. این معبد صخره‌ای دو نقش برجسته اژدها و چند محراب اسلامی را در خود جای داده و از فرهنگ مغولستان و چین در دوره ایلخانیان تاثیر گرفته است. معبد اژدهای زنجان، که به دستور اولجایتو پادشاه مغول ساخته شده متشکل از سه غار عمیق و ساخته دست بشر است که حکاکی‌های سنگی نفیسی دارند و توسط چهار صنعتگر چینی ساخته شده است.

حمام سنتی حاج داداش زنجان

حمام سنتی حاج داداش که تنها گرمابه ستون سنگی زنجان است حدود ۱۵۰ سال قبل توسط فردی به نام حاج داداش ساخته شده‌است. این حمام عمومی در مقابل بازار قدیمی زنجان و مسجد میرزایی قرار دارد و امروزه به رستورانی کلاسیک تبدیل شده‌است.

مجموعه تفریحی ائل داغی زنجان

مجموعه تفریحی ائل داغی یکی از بهترین و پرطرفدارترین تفرجگاه‌های زنجان است که در دامنه کوه گاوازنگ قرار دارد و از آن به عنوان بام زنجان هم یاد می‌شود. این مجموعه دارای تمام امکانات تفریحی و رفاهی از جمله رستوران، کافی‌شاپ، قایقرانی، دوچرخه‌سواری، سینما ۵ بعدی و پرواز با پاراگلایدر است. گاوازنگ از جاهای تفریحی و پرطرفدار زنجان برای بومی‌ها و گردشگران است که برای شب‌نشینی‌های خانوادگی و دوستانه بسیار مناسب است.

دریاچه پری زنجان | دریاچه خندقلو

دریاچه پری (دریاچه خندقلو و شورگلی) در نزدیکی دو روستای پری و خندقلو واقع شده و یکی از جاذبه‌های طبیعی شهرستان ماهنشان استان زنجان است. دریاچه پری زنجان، در یک دشت وسیع و سرسبز قرار گرفته و آب مصارف کشاورزی و پرورش ماهی منطقه را تامین می‌کند. این دریاچه که همچون پری باوقار و زیباست از جاذبه‌های گردشگری زنجان در تابستان محسوب می‌شود.

آبشار شارشار زنجان

آبشار شارشار یکی از زیباترین جاهای دیدنی زنجان است که به علت آب‌وهوای خنک و مطبوعش، گردشگران زیادی را در فصل‌های بهار و تابستان، سمت خود جذب می‌کند. این آبشار که در میان صخره‌ها جاری است، چشم‌انداز بسیار زیبایی دارد و از جاذبه‌های گردشگری زنجان برای دوست‌داران طبیعت است.

روستای شیت زنجان

روستای کوهستانی شیت زنجان با قدمت ۵۰۰ ساله گل سرسبد روستاهای استان زنجان است. انواع درختان گیلاس، انار، زیتون و گردو، چشمه‌سارها و نهر آبی که از بین دو کوه بلند می‌گذرد هر گردشگری را به سمت خود جذب می‌کند. اگر در یکی از روزهای خرداد ماه، به این روستای سرسبز سفر کنید، می‌توانید در جشنواره برداشت گیلاس که در این منطقه برگزار می‌شود شرکت کنید. روستای شیت زنجان از روستاهای گردشگری زنجان و از جاهای دیدنی زنجان در تابستان است.

روستای شیلاندر زنجان

روستای شیلاندر زنجان، روستایی سرسبز و پلکانی است که بر دامنه کوه، مشرف بر رودخانه واقع شده‌است. این روستای دیدنی که از جاذبه‌های گردشگری زنجان در تابستان است، پر از درختان گردو، توت، گیلاس، آلبالو و فندق است. در این روستا به علت وجود انبوه درختان توت، پروانه‌های زیادی وجود دارد و لذا به روستای پروانه‌ای زنجان، معروف است.