مسجدهای برتر ایران
ایران، سرزمین گنبدهای فیروزه‌ای و مناره‌های سربه‌فلک‌کشیده، خانه برخی از زیباترین و تاریخی‌ترین مساجد جهان است. معماری مساجد ایرانی نه تنها یک عبادتگاه، بلکه نگارخانه‌ای از هنر کاشی‌کاری، گچبری، آجرکاری، مقرنس‌سازی و خوشنویسی اسلامی است. از مساجد باشکوه صفوی در اصفهان تا مساجد رنگی و رویایی شیراز و بناهای کهن ایلخانی در تبریز و قزوین، هر مسجد داستانی برای گفتن دارد. در این مقاله، ۲۰ مسجد برتر ایران را بر اساس زیبایی معماری، اصالت تاریخی و جذابیت برای گردشگران به شما معرفی می‌کنیم. اگر عاشق معماری اسلامی و عکاسی از بناهای تاریخی هستید، این فهرست را از دست ندهید.
مسجد جامع قزوین
قزوین
مسجد
ایران
مسجد نصیرالملک شیراز
مسجد کبود تبریز
مسجد امام اصفهان
مسجدهای برتر ایران- مسجد امام اصفهان
مسجد امام اصفهان که در ضلع جنوبی میدان نقش‌جهان قرار دارد، یکی از شاهکارهای معماری صفوی و نماد هنر ایرانی-اسلامی است. ساخت این مسجد باشکوه در سال ۱۰۲۰ هجری قمری به دستور شاه عباس کبیر آغاز شد و حدود ۱۸ سال به طول انجامید. ایوان بلند و رفیع مسجد با کاشی‌کاری‌های هفت‌رنگ و کتیبه‌هایی به خط علیرضا عباسی، هر بیننده‌ای را مبهوت می‌کند. گنبد عظیم و فیروزه‌ای مسجد که از دور نمایان است، با ارتفاع ۵۲ متر، دومین گنبد بلند ایران محسوب می‌شود. معماری آکوستیک (صدابرداری) این مسجد به گونه‌ای طراحی شده که صدای امام جماعت در تمام شبستان‌ها به وضوح شنیده می‌شود.
مسجدهای برتر ایران، مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان
در ضلع شرقی میدان نقش‌جهان، بنایی فیروزه‌ای و کم‌ارتفاع با گنبدی خاص خودنمایی می‌کند: مسجد شیخ لطف‌الله. بر خلاف سایر مساجد، این بنا مناره و صحن ندارد و طراحی آن کاملاً اختصاصی است. شگفت‌انگیزترین ویژگی مسجد، گنبد آن است که با کاشی‌کاری‌های بژ و فیروزه‌ای، رنگ آن در طول روز از کرم به صورتی تغییر می‌کند. داخل مسجد نیز یک شاهکار است: نور خورشید که از دریچه‌های بالای ورودی عبور می‌کند، روی گنبد داخلی نقش یک طاووس با دُم باز می‌سازد. این مسجد به نام شیخ لطف‌الله، عالم بزرگ جبل‌عامل لبنان که به دعوت شاه عباس به اصفهان آمد، نامگذاری شده است.
مسجدهای برتر ایران، مسجد نصیرالملک شیراز
مسجد نصیرالملک یا همان «مسجد صورتی» معروف شیراز، یکی از رنگارنگ‌ترین و عکاسی‌ترین مساجد جهان است. این مسجد قاجاری در سال ۱۲۵۵ هجری قمری ساخته شده و شهرت جهانی خود را مدیون پنجره‌های رنگی شیشه‌ای (ارسی) در تالار شمالی است. ساعات اولیه صبح، بهترین زمان بازدید از این مسجد است؛ زمانی که نور خورشید از میان شیشه‌های رنگی عبور می‌کند و فرش‌ها و ستون‌های تالار را به یک نقاشی انتزاعی و رنگین‌کمانی تبدیل می‌نماید. کاشی‌کاری‌های گل‌و‌بوته و نقش‌های اسلیمی با رنگ‌های صورتی، فیروزه‌ای و لاجوردی، این مسجد را به یک موزه هنر تبدیل کرده است.
مسجدهای برتر ایران، مسجد گوهرشاد مشهد
مسجد گوهرشاد، یکی از ارزشمندترین بناهای تاریخی ایران، در جوار حرم مطهر امام رضا (ع) در مشهد قرار دارد. این مسجد را در سال ۸۲۱ هجری قمری، گوهرشاد بیگم (همسر شاهرخ تیموری) ساخت و از همان ابتدا به مرکزیت علمی و مذهبی خراسان تبدیل شد. ایوان مقصوره با کاشی‌کاری‌های معرق و کتیبه‌ای به خط شاه‌زاده بایسنغر (پسر گوهرشاد) یکی از شاهکارهای هنر دوره تیموری است. گنبد عظیم فیروزه‌ای مسجد با ارتفاع ۴۱ متر، از فاصله دور دیده می‌شود و مناره‌های بلند آن به ارتفاع ۳۵ متر، شکوه خاصی به فضا بخشیده است. صدای دلنشین نقاره‌هایی که هر روز بر بام مسجد نواخته می‌شود، خاطره‌ای فراموش‌نشدنی برای هر زائری می‌سازد.
مسجدهای برتر ایران، مسجد جامع اصفهان
مسجد جامع اصفهان (مسجد جمعه) که در بافت تاریخی و قدیمی شهر قرار دارد، یک موزه زنده از هزار سال معماری اسلامی ایران است. قدیمی‌ترین بخش‌های این مسجد به دوره آل‌بویه (قرن چهارم هجری) بازمی‌گردد و در طول تاریخ، سلجوقیان، ایلخانیان، تیموریان و صفویان هر کدام بخشی به آن افزوده‌اند. سبک‌های مختلف معماری مانند رازی، آذری و اصفهانی را می‌توان در گوشه‌گوشه این مسجد دید. گنبد خواجه نظام‌الملک و گنبد تاج‌الملک، دو گنبد سلجوقی با معماری رازی، از شاهکارهای بی‌نظیر جهان اسلام هستند. سادگی آجرکاری‌های سلجوقی در برابر تزئینات صفوی، تضاد جذابی را ایجاد کرده است.
مسجدهای برتر ایران، مسجد ملک کرمان
مسجد ملک کرمان یا مسجد امام، یکی از قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین مساجد ایران است که در مرکز شهر کرمان قرار دارد. این مسجد که به دستور ترکان خاتون (همسر ملک رکن‌الدین کرمانی) در قرن هفتم هجری ساخته شد، از شاخص‌ترین بناهای دوره قراختاییان و سلجوقیان محسوب می‌شود. شبستان عظیم ستون‌دار این مسجد با ۵۰ ستون سنگی بلند و محراب گچبری‌شده آن که از آثار هنری بی‌نظیر دوره سلجوقی است، هر بیننده‌ای را شگفت‌زده می‌کند. کتیبه کوفی گچبری شده بر فراز محراب و نورگیری هوشمندانه فضا، نشان از دانش بالای معماران ایرانی در قرن هفتم دارد.
مسجدهای برتر ایران، مسجد کبود تبریز
مسجد کبود تبریز، فیروزه‌ای که در زلزله ویران شد و دوباره قامت راست کرد، "یاقوت آبی" تاریخ معماری ایران نام گرفته است. این مسجد در سال ۸۷۰ هجری قمری به فرمان جهانشاه قراقویونلو ساخته شد و به دلیل پوشش فوق‌العاده کاشی‌کاری معرق با رنگ‌های لاجوردی، فیروزه‌ای و سرمه‌ای، به "مسجد کبود" شهرت یافت. متأسفانه زلزله مهیب سال ۱۱۹۳ هجری، گنبد و مناره‌های آن را کاملاً تخریب کرد. با این حال، بازسازی‌های گسترده در دوران معاصر، بخش زیادی از شکوه سابق را به این مسجد بازگردانده است. کتیبه‌های بنفش و سفید بر زمینه لاجوردی و مقرنس‌کاری‌های مسجد، از شاهکارهای هنر قراقویونلو محسوب می‌شوند.
مسجدهای برتر ایران، مسجد جامع یزد
مسجد جامع یزد یکی از بلندترین و باشکوه‌ترین مساجد ایران است که مناره‌های آن با ۵۲ متر ارتفاع، از هر نقطه شهر یزد دیده می‌شود. ساخت این مسجد در قرن هفتم هجری آغاز و در قرن نهم توسط شاه‌زاده سید رکن‌الدین به پایان رسید. کاشی‌کاری‌های معرق ایوان ورودی با نقوش هندسی و کتیبه‌ای به خط ثلث و کوفی بنایی، یکی از زیباترین نمونه‌های هنر دوره مظفریان است. شبستان اصلی با ستون‌های بلند و محراب فیروزه‌ای و لاجوردی، فضایی روحانی و آرام ایجاد کرده است. سردر بلند و کاشی‌کاری‌های درخشان این مسجد در هنگام غروب آفتاب، صحنهای فراموش‌نشدنی را رقم می‌زند.
مسجدهای برتر ایران، مسجد جامع قزوین
مسجد جامع عتیق قزوین، یکی از قدیمی‌ترین مساجد ایران است که تاریخ ساخت آن به قرن اول هجری و پس از فتح ایران توسط اعراب بازمی‌گردد. این مسجد، که مهم‌ترین بنای مذهبی قزوین محسوب می‌شود، در طول تاریخ بارها توسعه یافته و بخش‌هایی از دوره سلجوقیان، ایلخانیان و صفویان را در خود جای داده است. شبستان ستون‌دار شبستان‌ها و محراب گچبری‌شده دوره سلجوقی از شاهکارهای معماری ایرانی-اسلامی است. یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد این مسجد، وجود دروازه‌ها و دالان‌های متعدد است که مانند یک قلعه از آن محافظت می‌کنند.
مسجدهای برتر ایران، مسجد شاهچراغ شیراز
اگرچه شاهچراغ در درجه اول یک امامزاده و زیارتگاه است، اما معماری مسجدگونه و حرم آن چنان باشکوه است که نمی‌توان از کنارش گذشت. بنای اصلی آرامگاه سید احمد (برادر امام رضا) در قرن ششم هجری ساخته شد، اما تزئینات آینه‌کاری و کاشی‌کاری‌های امروزی آن عمدتاً مربوط به دوره قاجار و پهلوی است. حرم شاهچراغ به «شیشه‌ای‌ترین بنای مذهبی ایران» معروف است؛ میلیون‌ها قطعه آینه در اندازه‌های مختلف، دیوارها و سقف‌ها را پوشانده‌اند و نوری درخشان و خیره‌کننده ایجاد کرده‌اند. شبستان‌های وسیع، صحنهای بزرگ و گلدسته‌های بلند، این مجموعه را به یکی از پربازدیدترین جاذبه‌های مذهبی و گردشگری ایران تبدیل کرده است.
مسجدهای برتر ایران، مسجد جامع فهرج
مسجد جامع فهرج در نزدیکی یزد، قدیمی‌ترین مسجد جامع ایران است که هنوز ساختار اولیه خود را حفظ کرده است. این مسجد که به قرن اول هجری و دوران امویان تعلق دارد، برخلاف مساجد باشکوه صفوی، معماری ساده و بی‌آلایشی دارد. مسجد فهرج یک شبستان ستون‌دار با ستون‌های خشت و گلی، سقفی مسطح از تنه درختان نخل و محرابی بسیار ساده و کم‌عمق دارد. خبری از کاشی‌کاری و گچ‌بری‌های مفصل نیست؛ اما این سادگی، فضایی زاهدانه و معنوی به بنا بخشیده که با روح عبادت در صدر اسلام همخوانی کامل دارد. بازدید از مسجد فهرج یک سفر به قرن اول هجری است.
مسجدهای برتر ایران، مسجد سید اصفهان
مسجد سید اصفهان، یکی از بزرگ‌ترین و باشکوه‌ترین مساجد دوره قاجار است که در محله تاریخی خواجو قرار دارد. این مسجد که مقبره سید محمدباقر شفتی (از علمای بزرگ قاجار) نیز در آن قرار دارد، با تزئینات فوق‌العاده کاشی‌کاری، آینه‌کاری و گچبری، یکی از شاهکارهای هنر قاجاری به شمار می‌رود. گنبد بلند مسجد با کاشی‌کاری‌های معرق و نقوش هندسی و گیاهی، در آفتاب می‌درخشد. شبستان زمستانی با ستون‌های سنگی یکپارچه و حوض سنگی بزرگ در وسط، یکی از زیباترین فضاهای مسجد است.
مسجدهای برتر ایران، مسجد جامع نایین
مسجد جامع نایین در استان اصفهان، یکی از قدیمی‌ترین مساجد ایران با معماری منحصربه‌فرد «چهارایوانی» است که قدمت آن به قرن دوم و سوم هجری بازمی‌گردد. این مسجد هیچ‌گونه کاشی‌کاری ندارد و زیبایی آن مدیون آجرکاری‌های ناب و گچ‌بری‌های شگفت‌انگیز است. محراب گچبری‌شده دوره سلجوقی این مسجد، با نقوش اسلیمی، خط کوفی و صحنه‌های شکار، یکی از ارزشمندترین آثار هنر گچبری در جهان اسلام است. شبستان ستون‌دار زیرزمینی (شبستان نهان) که با نورگیرهایی از زمین روشن می‌شود، فضایی اسرارآمیز دارد.
مسجدهای برتر ایران، مسجد جامع سمنان
مسجد جامع سمنان با ترکیبی از معماری سلجوقی، تیموری و قاجاری، یکی از متنوع‌ترین مساجد از نظر سبک معماری است. ایوان جنوبی و گنبد خانه آن که از دوره سلجوقیان به جای مانده، با آجرکاری‌های ظریف هندسی و کتیبه کوفی بنایی، یکی از شاهکارهای معماری رازی است. مناره بلند آجری ۳۳ متری مسجد که به فاصله کمی از بدنه اصلی ساخته شده، در قرن ششم هجری به مسجد اضافه شد و هنوز هم پابرجاست. در زمان قاجار، شبستان‌های جانبی و ایوان شمالی به مسجد افزوده شد.
مسجدهای برتر ایران، مسجد جامع بروجرد
مسجد جامع بروجرد یکی از بزرگ‌ترین و بلندترین ایوان‌های مساجد ایران را دارد. ایوان جنوبی این مسجد به ارتفاع ۲۸ متر و عرض ۱۶ متر، دومین ایوان بلند ایران است. ساخت مسجد در قرن سوم هجری آغاز شد و بخش‌های سلجوقی (گنبد خانه و شبستان شمالی) از ارزشمندترین بخش‌های آن هستند. محراب گچبری‌شده دوره صفوی و منبت‌کاری‌های چوبی زیبا از دیگر جاذبه‌های این مسجد تاریخی است.
مسجدهای برتر ایران، مسجد جامع عتیق شیراز
مسجد جامع عتیق شیراز، قدیمی‌ترین مسجد شیراز است که در قرن سوم هجری به دستور عمرولیث صفاری ساخته شد. با وجود بازسازی‌های متعدد، هنوز هم بخش‌های مهمی از دوره صفاری و آل‌بویه در آن باقی مانده است. «دارالقرآن» این مسجد، یک ساختمان هشت‌ضلعی در وسط صحن است که در آن قرآن‌های خطی و نفایس قرآنی نگهداری می‌شود. شبستان‌های ستون‌دار (شبستان‌های طاقدار) با ستون‌های سنگی کوتاه و قطور، فضایی کم‌نور و صمیمی دارد.
مسجدهای برتر ایران، مسجد جامع اردستان
مسجد جامع اردستان از نظر تاریخ معماری، یک کلاس درس زنده است. این مسجد دارای دو دوره معماری مجزا: یک مسجد تک‌ایوانی از دوره سلجوقی (قرن پنجم) و یک مسجد چهارایوانی اضافه‌شده در دوره ایلخانی (قرن هشتم) است. مقایسه این دو بخش در کنار هم، تحول معماری مساجد ایران را به خوبی نشان می‌دهد. گنبد خانه سلجوقی با آجرکاری‌های زیبا و پلان مربع به هشت‌ضلعی و سپس به دایره، یکی از قدیمی‌ترین گنبدهای دوپوشه ایران است.
مسجدهای برتر ایران، مسجد حاج سلطان العلماء کرمان
این مسجد قاجاری در کرمان، یکی از زیباترین نمونه‌های کاشی‌کاری هفت‌رنگ در ایران است. گنبد مسجد با کاشی‌کاری فیروزه‌ای و طلایی و مناره‌های بلندش که با کاشی‌های معرق پوشیده شده، شکوه خاصی دارد. تالار آینه (شبستان آینه‌کاری) این مسجد، با میلیون‌ها قطعه آینه در طرح‌های هندسی و گل و بوته، فضایی درخشان و خیره‌کننده دارد.
مسجدهای برتر ایران، مسجد جامع دزفول
مسجد جامع دزفول که به مسجد «جامع» یا «جمعه» معروف است، بنایی از قرن سوم هجری با معماری منحصربه‌فرد شوشتری است. این مسجد که بر روی بقایای یک آتشکده ساسانی ساخته شده، شبستان ستون‌دار عظیم با ۵۰ ستون آجری و سقف طاق ضربی دارد. ایوان شمالی با کاشی‌کاری‌های سلجوقی و محراب گچبری‌شده دوره ایلخانی از بخش‌های مهم آن است. مناره آجری مسجد که در قرن ششم افزوده شده، با ۳۰ متر ارتفاع، یکی از بلندترین مناره‌های خوزستان است.
مسجدهای برتر ایران، مسجد و مدرسه آقابزرگ کاشان
مسجد و مدرسه علمیه آقابزرگ کاشان که در سال ۱۲۵۰ قمری ساخته شده، یکی از زیباترین و منحصربه‌فردترین بناهای مذهبی ایران است. معماری این بنا یک «پلان دوطبقه» دارد که در آن مدرسه و مسجد در یک حجم ادغام شده‌اند. گنبد آجری عظیم و مقرنس‌کاری‌های زیبای ایوان ورودی از شاهکارهای هنر قاجار است. حیاط مرکزی با حوض بزرگ و درختان چنار، فضایی آرام و روحانی دارد و مقبره صارمالدوله (از عارفان و شاعران کاشان) در گوشه جنوب غربی واقع شده است.
متن دیدگاه
سامي
بقيه مسجدها رو هم بنويسيد
هانیه
بسیار عالی. بازم بزارید
محرم در کشورهای مختلف
روز عاشورا
آب‌پاشی در کشورهای مختلف
آب‌پاشی
درختکاری در کشورهای مختلف
روز طبیعت
زمستان در کشورهای مختلف
فستیوال زمستانی
یلدا در کشورهای مختلف
یلدا
رمضان در کشورهای مختلف
جشنواره رمضان
هالووین در کشورهای مختلف
فستیوال هالووین
ولنتاین در کشورهای مختلف
ولنتاین