جاذبه گردشگری، تاریخی و طبیعی کرمان

ارگ بم

ارگ بم، بزرگ‌ترین سازه خشتی جهان، نماد تاریخ کهن ایران و یکی از آثار ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو است. این ارگ عظیم در شهر بم و در فاصله حدود دو ساعتی از مرکز استان (کرمان) قرار دارد. معماری هوشمندانه، برج‌های دیده‌بانی و ساختار شهری درون ارگ، از نکات شگفت‌انگیز این بنای تاریخی است.

مجموعه گنجعلی خان کرمان

مجموعه گنجعلی‌خان در دل بازار بزرگ کرمان جای گرفته و به دستور گنجعلی‌خان، حاکم کرمان در عصر شاه عباس صفوی، ساخته شده است. این مجموعه شامل میدان، حمام (موزه مردم‌شناسی)، ضرابخانه، کاروانسرا، مدرسه، آب‌انبار، مسجد و بازار گنجعلی‌خان می‌شود. حمام گنجعلی‌خان با مجسمه‌های مومی سایز واقعی، آیین‌های حمام رفتن در گذشته را به زیبایی به تصویر می‌کشد.

یخدان مویدی کرمان

یخدان مویدی کرمان یکی از بزرگ‌ترین یخچال‌های خشتی جهان است که در دوره صفوی ساخته شد. از این یخدان برای نگهداری یخ در روزهای گرم تابستان استفاده می‌کردند. سقف مخروطی شکل آن، جذب نور خورشید را به حداقل می‌رساند و دیوارهای بلند ۲۰ متری اطرافش، سایه لازم را برای حفظ دمای پایین فراهم می‌کنند. برای آشنایی بیشتر با طرز کار یخدان‌ها، توضیحات یخدان میبد و یخدان سیرجان را مطالعه کنید.

ارگ راین کرمان

ارگ راین در شهر راین و در جنوب کرمان واقع شده و سومین بنای خشتی جهان (پس از ارگ بم و ارگ مورچه خورت) است. این ارگ به دوره ساسانیان تعلق دارد. معماری چهارگوش آن با دیوارهای به بلندای ۱۰ متر و برج‌هایی در چهار گوشه، جلو‌ای دفاعی دارد. تنها ورودی در سمت شرقی با سردری باشکوه قرار گرفته است. درون ارگ شامل انبار، مدرسه، آتشکده، بخش حاکم‌نشین، خانه‌های اعیانی و محله عامه‌نشین است.

گنبد جبلیه کرمان

گنبد جبلیه یا گنبد گبری تنها بنای تمام‌سنگی کرمان است که در میان پارکی سرسبز قرار دارد. برخی مورخان آن را مربوط به پیش از اسلام و آتشکده یا آرامگاه یکی از بزرگان زرتشتی می‌دانند که بعدها نامش به «جبلیه» تغییر کرد. برخی دیگر قدمتش را به دوره سلجوقیان نسبت می‌دهند. معماری بنای گنبد جبلیه شباهتی به بناهای مرسوم آتشکده ندارد و بعضی شواهد تاریخی نشان می‌دهد که در ساخت آن به جای آب از شیر شتر استفاده شده‌است. امروزه این بنا به موزه سنگ تبدیل شده و کتیبه‌ها و سنگ‌های تاریخی در آن نگهداری می‌شود.

قلعه دختر کرمان

قلعه دختر کرمان، یکی از کهن‌ترین قلعه‌های ایران و از جاهای دیدنی کرمان است که قدمت آن به دوره مادها می‌رسد. این قلعه با نام‌های قلعه گواشیر، قلعه کهنه، قلعه کوه و آتشکده آناهیتا نیز شناخته می‌شود و بر فراز کوهی بلند در کنار قلعه اردشیر قرار دارد.

مجموعه ابراهیم خان کرمان

مجموعه ابراهیم خان کرمان شامل مسجد، مدرسه، حمام، آب‌انبار و بازار می‌شود و قدمت آن به زمان فتحعلی شاه قاجار می‌رسد. ابراهیم خان ظهیرالدوله، حاکم وقت کرمان، این مجموعه را برای رفاه مردم ساخت. از ویژگی‌های برجسته آن، کاشی‌های خشتی هفت‌رنگ است. بازار ابراهیم خان (بازار قیصریه زرگری) هنوز هم فعال است و می‌توانید سوغات کرمان را از آنجا تهیه کنید.

حمام وکیل کرمان

حمام وکیل یکی از حمام‌های تاریخی استان کرمان است که در بازار بزرگ و مجموعه وکیل قرار دارد. در اطراف آن جاذبه‌هایی مانند کاروانسرای وکیل، بازار وکیل، مسجد وکیل و پارکینگ ارگ واقع شده‌اند. همچنین بازار سردار، بازار اختیاری شاهی، کاروانسرای گنجعلی‌خان و مسجد گنجعلی‌خان نیز در نزدیکی آن قرار دارند.

قلعه اردشیر کرمان

قلعه اردشیر کرمان یکی از قلعه‌های کوهستانی با کاربری نظامی و دفاعی است که از دوران ساسانیان به جای مانده و همچنان شکوه گذشته را تداعی می‌کند.

بازار بزرگ کرمان

بازار بزرگ کرمان (بازار سراسری یا بازار وکیل) دومین بازار کهن ایران پس از بازار تبریز است. با قدم زدن در این بازار به‌طول ۱٫۵ کیلومتر، به کرمان قرن هشتم هجری خواهید رفت. بوی زیره، عطر غالب این بازار تاریخی است.

بازار اختیاری کرمان

بازار اختیاری قدیمی‌ترین بازار کرمان است که در زمان تیموریان ساخته شد. در اطراف آن می‌توان از بازار وکیل، بازار سردار، مسجد چهلستون، کاروانسرای گلشن و حمام وکیل دیدن کرد.

بازار زرگری کرمان

بازار زرگری (بازار ابراهیم خان یا قیصریه) بخشی از مجموعه ابراهیم خان است و دارای ۵۰ باب مغازه می‌باشد که بیشتر آنها طلافروشی هستند.

بازار مسگری کرمان

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های کرمان، بازار مسگرهاست. حتی اگر قصد خرید ندارید، تماشای کار مسگران و شنیدن صدای چکش‌هایشان لذت‌بخش است. این بازار جزئی از مجموعه گنجعلی‌خان محسوب می‌شود.

مسجد جامع کرمان

مسجد جامع کرمان که به مسجد جامع مظفری نیز معروف است، یکی از قدیمی‌ترین مساجد ایران و متعلق به قرن هشتم هجری و دوره مظفریان می‌باشد. این مسجد با ایوان بلند، کاشی‌کاری‌های زیبا و شبستان‌های ستون‌دار، نمادی از معماری اسلامی در قلب کویر است. مناره‌های آجری آن از دورترین نقاط شهر کرمان دیده می‌شوند.

آتشکده زرتشتیان کرمان

آتشکده زرتشتیان کرمان در محله زرتشتی‌نشین شهر قرار دارد و آتش مقدس آن سال‌هاست که روشن نگه داشته شده است. معماری ساده اما نمادین این آتشکده، تالار نیایش و حوض آب در حیاط، از ویژگی‌های آن هستند. این مکان نه‌تنها یک پایگاه مذهبی برای زرتشتیان، بلکه جاذبه‌ای فرهنگی برای علاقه‌مندان به تاریخ ادیان ایران است.

آرامگاه شاه نعمت الله ولی کرمان

آرامگاه شاه نعمت‌الله ولی، عارف بزرگ قرن هشتم و نهم هجری، در ماهان کرمان قرار دارد. این مجموعه شامل صحن، ایوان، گنبد بلند و کاشی‌کاری‌های نفیس است و یکی از مهم‌ترین زیارتگاه‌های عرفانی ایران محسوب می‌شود. معماری آرامگاه تلفیقی از هنر ایلخانی، تیموری و صفوی است و هر ساله عاشقان تصوف در آن گرد هم می‌آیند.

آرامگاه مشتاقیه کرمان

مجموعه مشتاقیه در مرکز شهر کرمان، آرامگاه مشتاق علیشاه (از عارفان سلسله نعمت‌اللهی) و جمعی از درویشان است. این بنا با گنبد فیروزه‌ای، کاشی‌کاری‌های زیبا و حس و حال عرفانی، یکی از جاهای دیدنی کرمان برای علاقه‌مندان به تاریخ تصوف است. حیاط مجموعه با حوض و درختان کهن، فضایی آرامش‌بخش دارد.

باغ شازده ماهان

باغ شازده ماهان، یک باغ تاریخی و سرسبز در دل کویر کرمان است که با سیستم آبیاری پلکانی و رودخانه تیگران، آب را در سطوح مختلف باغ جاری می‌کند. معماری زیبا، درختان کهن، حوض‌ها و فواره‌های آب‌نما، این باغ را به یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری کرمان تبدیل کرده است.

باغ بیگلربیگی کرمان

باغ فتح‌آباد کرمان (معروف به باغ بیگلربیگی) در ۲۵ کیلومتری مرکز کرمان و در شهر اختیارآباد قرار دارد. این باغ قاجاری به دلیل معماری زیبا و شباهت با تاج محل، به «تاج محل ایران» معروف شده است. عمارت بزرگ و حوض عظیمی که تصویر عمارت را در خود منعکس می‌کند، از دیدنی‌های آن هستند.

روستای صخره‌ای میمند

روستای 12 هزار ساله‌ی ميمند، در شهر بابک کرمان، جزو قدیمی‌ترین سكونتگاه‌های بشر در جهان است. بنا به باور مورخان، هسته‌ی اوليه این روستای دستکند، متعلق به زمانی است كه ايرانيان مهر پرست بوده‌اند و در دل غارهای تاریک و بر فراز کوه‌های بلند، به آیین مهرپرستی مشغول بوده‌اند. آنها مرده‌های خود را درون دخمه‌های كنده شده در كوه قرار می‌دادند. نمونه‌هایی از این مقبره‌ها و عبادتگاه‌ها در میمند دیده می‌شود.
عده‌ای معتقدند لغت میمند، از دو واژه می و مند تشکیل شده که می به معنای شراب و مند به معنای مست و مستی است و چون این روستا قبل از اسلام حفر شده، مردان این نواحی می، می‌نوشیده‌اند و مست می‌شدند و حفره‌های روستا را در اثر مستی می‌کنده‌اند که بر همین اساس آن را میمند نامیده‌اند. عده‌ای دیگر عقیده دارند واژه میمند مأخذ از میمنت و مبارکی بوده است. عده‌ای نیز بر این باورند که مردمان این نواحی از میمند فارس مهاجرت کرده و چون در این ناحیه اقامت گزیده‌اند، آن را میمند نام نهاده‌اند.

خانه سالمندان ایران باستان، خرفت خانه

دره راگه کرمان

دره راگه یا تنگه راگه که در نزدیکی شهر رفسنجان واقع شده‌، حدود 20 کیلومتر طول و 80 متر عمق دارد و یکی از مناطق جذاب کرمان برای دوست داران طبیعت است. بر دیواره‌های تنگه، سنگ‌های بسیار زیبایی ایجاد شده‌اند که مانند سنگ تراشیده‌های تمدن‌های باستانی به نظر می‌رسند. رودخانه همیشه جاری گیودری از میان تنگه راگه عبور کرده و به همراه صخره‌ها، فضای تنگه را بسیار رویایی نموده‌است. تماشای آسمان پرستاره و مبهوت کننده کویر، یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری این منطقه است، به‌طوریکه در حال حاضر، دره راگه مکانی برای حضور تورهای رصد آسمان شده‌است.

جاهای دیدنی سیرجان

سیرجان شهری صنعتی، تاریخی و راهبردی در غرب استان کرمان است. از جاهای دیدنی سیرجان، می‌توان به بادگیر چپقی، خانه تاریخی حاج رشید، یخدان دوقلو و آبشار گیسمون اشاره کرد.