غذاهای محلی خراسان جنوبی

​غذاهای محلی طبس

محرابادمجان، گرماست، خورشت زردک، رشته پلو و تگی از غذاهای محلی طبس هستند. گرماست از مخلوط ماست و شیر تهیه می‌شود و با نان محلی میل می‌شود. برای تهیه محرابادمجان، بادمجان، گوجه، باقلا و پیاز را می‌گذارند با هم پخته شود، سپس آنها را با هم مخلوط می‌کنند. برای تهیه خورشت زردک، زردک، ماش و پیاز داغ را می‌گذارند با هم بپزند

​غذاهای محلی فردوس

اشکنه اوجز، اشکنه شیرین، اشکنه شیری، گرماس، کاچی، حسن لکی، شله، کشک سالاری، آش بلغور شیر، آش جوش تره، برعنی، بلغور پلو، او گوشت و توگی از غذاهای سنتی فردوس هستند. برای تهیه حسن لکی و اشکنه از روغن حیوانی استفاده می‌کنند.

​غذاهای محلی قائن

قروت بادمجان، انواع اشکنه و قروت بنه از غذاهای محلی شهرستان قائن هستند. قروت بادمجان، چیزی مشابه کشک بادمجان است که البته در استان خراسان جنوبی، دستور پختی متفاوت دارد. بنه نوعی پسته کوهی می‌باشد که مردم شهرهای مختلف ایران، به طرق مختلف آن را در آشپزی بکار می‌برند. قروت بنه از غذاهای محلی قائن است که با استفاده از بنه کوبیده، کشک، نعنا خشک، پیاز، زعفران، نمک و فلفل تهیه می‌شود.

​غذاهای محلی خراشاد

حلوای سنتی، اشکنه سیب‌زمینی و قروت از غذاهای محلی روستای خراشاد هستند.

چکمال بیرجند

چکمال یکی از غذاهای محلی بیرجند و روستاهای اطراف آن است که با نان یا کماچ تهیه می‌شود. به این ترتیب که نان داغ یا کماچ را خرد و ریز ریز می‌کنند و سپس آن را با کره محلی یا روغن حیوانی داغ، خوب هم می‌زنند تا یکدست شود. وقتی روغن به خورد نان رفت چکمال آماده سرو است.

بلغور پلو

بلغور پلو از غذاهای محلی خراسان جنوبی و شهرهای طبس، بیرجند و گناباد است که با ترکیب بلغور گندم، پیاز، گوجه‌فرنگی و ادویه تهیه می‌شود. این غذای سنتی کاملاً گیاهی است و شباهت زیادی به استانبولی دارد.

اشکنه بلغور شیر

اشکنه بلغور شیر یکی از غذاهای محلی استان خراسان جنوبی است که با استفاده از بلغور شیر، گردوی خرد شده، پیاز، نعناء خشک، نمک و ادویه تهیه می‌شود.

خوراک کدو تنبل

خوراک کدو تنبل از غذاهای محلی شهرستان بیرجند است که در فصل زمستان تهیه می‌شود. برای تهیه این غذای سنتی، کدو را پوست کنده و خرد می‌کنند. سپس کدو تنبل‌های خرد شده را با آب و روغن پخته و به آن سیر و نمک می‌افزایند. این غذا معمولا با نان میل می‌شود.

اشکنه گوجه

اشکنه گوجه یا اشکنه اوجز یک غذای بدون گوشت، ساده و خوشمزه است که برای تهیه آن، پیاز و سیب‌زمینی را در روغن محلی سرخ کرده، گوجه فرنگی خرد شده و آب می‌ریزند. بعد رشته محلی، ادویه و نهایتا تخم‌مرغ به آن اضافه می‌کنند.

قوروت بادمجان

قوروت بادمجان از غذاهای محلی بیرجند است که از کشک بیرجندی، بادمجان، گردو، نعنا داغ، روغن و ادویه تهیه می‌شود.

​نوجوش

نان جوش، نوجوش یا ناجوش یک غذای سنتی در خراسان جنوبی است که برای تهیه آن از نان خشک استفاده می‌شود. نان خشک، تخم‌مرغ، پیازچه خرد شده، مغز گردوی خرد شده، پنیر رنده شده، پیاز، روغن، نمک و فلفل سیاه از مواد لازم برای تهیه نوجوش هستند. البته نسخه بدون تخم‌مرغ آن نیز موجود است که کمی مواد تشکیل دهنده متفاوتی دارد.

اشکنه سیب زمینی

آش شلغم

خاگینه برگ پیازچه

کشک سالاری

کشک سالاری از غذاهای سنتی و محلی بیرجند (مرکز استان خراسان جنوبی) است که با ترکیب آرد، ماست، زردچوبه، سیاه دانه، سیر، روغن، نمک، زعفران، گردو، فلفل سیاه، دارچین، آب، گوشت خورشتی و پیاز تهیه می‌شود. این غذا معمولاً به صورت تیلیت (با نان محلی) یا همراه با نان سرو می‌شود.

اشکنه قند

اشکنه قند از غذاهای سنتی بیرجند است که برای تهیه آن، کره، آرد برنج، آبلیمو، گردو، دارچین، زعفران و پودر قند استفاده می‌شود.

خوشتلی پلو

خوشتلی پلو (رشته پلویی اصیل خراسان) از غذاهای سنتی خراسان جنوبی است که با ترکیب آرد گندم و آب تهیه می‌شود. پس از شکل‌دهی به صورت رشته‌های نازک، آنها را برش می‌زنند، خشک می‌کنند و سپس تفت می‌دهند. این رشته‌ها پس از تفت دادن، مانند برنج پخته و به همراه عدس، کشمش و خرما (بدون هسته) در یک قابلمه طبخ می‌شوند.

قلیه دلبندی

قلیه دلبندی از غذاهای سنتی و محلی خراسان جنوبی است که با استفاده از جگر سیاه، شش، قلوه‌ها، خرخره و چربی‌های گوسفند تهیه می‌شود. در بیرجند، جگر سیاه گوسفند به «دلبندی»، شش به «پُپ»، سیرابی به «اشکنبَه» و قلوه‌ها به «گُرجیک» معروف است. برای پخت این خوراک، ابتدا اجزای داخلی گوسفند را نگینی خرد کرده، با پیاز داغ فراوان و چربی گوسفند در قابلمه می‌ریزند و با شعله کم به مدت ۳ تا ۵ ساعت می‌پزند. در مرحله نهایی، رب انار یا زعفران به عنوان چاشنی افزوده می‌شود. این غذا معمولاً با نان محلی سرو می‌شود و به دلیل چرب بودن و مقدار بالای کالری، به‌ویژه در مهمانی‌های فامیلی یا به‌عنوان حق همسایگی تدارک دیده می‌شود.

کما بیرجند

کما، گیاه خودرویی است که در بیابان‌ها می‌روید. در اواخر زمستان و اوایل بهار، بیرجندی‌ها با کَما غذایی به همین نام درست می‌کنند. جوانه‌های کما شسته و خرد می‌شود و سپس با آب، آن را آب پز می‌کنند. بعد از آب‌ پز شدن سیر داغ و مغز گردوی کوبیده شده، تخم‌مرغ، سیب‌زمینی به همراه نمک و زعفران به آن اضافه می‌کنند.

قروت بنه

قروت بنه یا کشک بنه از غذاهای محلی خراسان جنوبی است که با پسته کوهی یا بنه، تهیه می شود.