جشن شکرگزاری برداشت انگور در کشورهای مختلف
جشن شکرگزاری برداشت انگور در سوییس
در سوئیس، جشنهای برداشت انگور، یکی از پررنگترین آیینهای پاییزی این کشور به شمار میروند. برخلاف بسیاری از مناطق جهان که جشن پس از پایان برداشت برگزار میشود، در منطقه نوشاتل این جشن در آخرین هفته ماه سپتامبر و همزمان با آغاز فصل چیدن انگور برگزار میگردد. وجه تمایز این جشن، رژه باشکوه گلها در روز یکشنبه است که در آن بیش از ۵۵ دستگاه ارابه به زیبایی هرچه تمامتر با حدود ۳۰٬۰۰۰ گل تازه، عمدتاً کوکب و میخک، تزئین میشوند. این ارابهها که امروزه با خودرو کشیده میشوند، آثار هنری رنگارنگی هستند و هر ساله با تمی متفاوت طراحی میگردند؛ تماشای این صحنه تا ۳۴۰٬۰۰۰ نفر را در طول سه روز به خیابانهای شهر میکشاند . از دیگر رسمهای خاص و جذاب سوئیس در این ایام، برگزاری جشن انگور در شهر وووه است که به دلیل فواصل زمانی طولانی برگزاریاش (تقریباً هر ۲۰ یا ۲۵ سال یک بار) بسیار منحصربهفرد است. این جشن که ریشه در قرن ۱۷ و ۱۸ دارد، در سال ۲۰۱۶ توسط یونسکو به عنوان میراث فرهنگی ناملموس ثبت شد. در آخرین دوره برگزاری آن در سال ۲۰۱۹، یک استادیوم مدرن با ۲۰٬۰۰۰ صندلی در مرکز شهر ساخته شد و هزاران بازیگر محلی داوطلب، صحنههای نمادین از جمله "آواز گاوها" را اجرا کردند. یک رکورد جهانی غیرمنتظره نیز در سال ۲۰۲۵ در روستای شاردون به ثبت رسید: ۱٬۰۸۸ بطری شراب شاسلا به طور همزمان با صدای "پلاپ" باز شدند! در این رویداد، هر شرکتکننده با پرداخت ۳۵ فرانک، یک بطری مخصوص با برچسب جشنواره و یک لوح بازکن سوغات دریافت کرد تا در این رکوردشکنی جهانی سهیم باشد .
جشن شکرگزاری برداشت انگور در ایتالیا
در ایتالیا، جشنهای برداشت انگور فراتر از یک رویداد معمولی، تلفیقی از تاریخ، هنر، مذهب و رقابتهای محلی پرشور است. در شهر مارینو در نزدیکی رم، در غروب روز جشن، به مدت حدود یک ساعت، فوارههای اصلی شهر به جای آب، شراب قرمز فوران میکنند و مردم میتوانند رایگان از آن بنوشند. این سنت که به قرن شانزدهم بازمیگردد، یادآور پیروزی تاریخی نیروهای محلی بر عثمانیهاست و هر ساله دهها هزار گردشگر را به خود جذب میکند. در منطقه توسکانی و شهر ایمپرونتا، جشنواره برداشت انگور حال و هوایی کاملاً متفاوت و رقابتی دارد. چهار ناحیه شهری برای ساخت بزرگترین و خلاقانهترین ارابههای تزیینشده با دانههای انگور با یکدیگر رقابت میکنند. این ارابهها که ارتفاع برخی به بیش از ده متر میرسد، کاملاً با هزاران کیلوگرم انگور سفید و قرمز پوشانده میشوند و اغلب صحنههای متحرک با سیستمهای چرخشی پیچیده دارند. جام قهرمانی نیز از جنس سفال محلی ساخته میشود و بردن آن برای هر ناحیه، مایه افتخار یکساله است. رویدادهای جانبی دیگری مانند مسابقه "لگدکوبی انگور با پای برهنه" نیز در شهرهای مختلف برگزار میشود که در آن تیمهای محلی با شور و هیجان فراوان برای تولید بیشترین شیره انگور رقابت میکنند و فضایی پر از خنده و شادی خلق میشود.
جشن شکرگزاری برداشت انگور در هلند
جشنواره بزرگ شراب آمستردام هر ساله در سپتامبر برگزار میشود. وجه تمایز این جشنواره، مسابقات قهرمانی "لگدمال کردن انگور با پا" است که در آن شرکتکنندگان میتوانند برای کسب عنوان قهرمان هلند در این فعالیت سنتی با یکدیگر رقابت کنند. این مسابقات که یادآور روشهای کهن تولید شراب است، فضایی پر از خنده، شادی و رقابت دوستانه ایجاد میکند و یکی از پربازدیدترین بخشهای جشنواره به شمار میرود.
جشن برداشت انگور اسپانیا
در اسپانیا، جشن برداشت انگور در بسیاری از مناطق با مراسمی نمادین و گاه تماشایی به نام «اولین له کردن انگور» آغاز میشود. آنچه این مراسم را خاص میکند، روش اجرای آن است: در جاهایی مانند خومیا و خرس د لا فرونترا، هزاران کیلو انگور در حوضچههای چوبی بزرگی ریخته میشود. سپس صدها نفر از اهالی با پای برهنه وارد آن میشوند و به صورت دستهجمعی، با ریتم موسیقی و خواندن آوازهای سنتی، انگورها را میکوبند تا شیره آنها بیرون بیاید. در جشن خرس، این مراسم با حضور مقامات شهر، آواز فلامنکو و مشارکت نمادین سگی نژاد خاص (که در سردابههای شرابسازی نگهبانی میدهد) انجام میشود که از اجزای جدانشدنی بناهای تاریخی آن منطقه است. در خومیا هم این شیرهٔ اولیه را پس از استخراج، برکت میدهند و بین جمعیت پخش میکنند تا همه برای برداشت خوب سال آینده نوش جان کنند. در نقطه مقابل این آیینهای رسمی و سازمانیافته، جنون و خاصبودگی جشنوارهای مانند «لا رایما» در پوبلا دل دوک خودنمایی میکند. این جشن که از دهه ۱۹۳۰ میلادی برگزار میشود، در واقع یک جنگ غذایی با انگور است! در پایان فصل برداشت، بیش از ۹۰ تن انگور قرمز محلی باد نشده که برای شرابسازی مناسب نیست، در میدان اصلی شهر خالی میشود و شرکتکنندگان آنها را به سمت یکدیگر پرتاب میکنند تا سراسر شهر غرق در آب انگور شود. این سبک از جشنگیری در جزیره مایورکا و شهر بینیسالم هم دیده میشود، جایی که نبرد انگور با شلیک راکت شروع میشود و پس از مسابقات هیجانانگیز له کردن انگور (رقابت برای گرفتن حداکثر آب از کیسههای انگور در چند دقیقه)، شب با یک شام سنتی شامل رشته فرنگی خورششده با شراب قرمز و گوشت گوسفند به پایان میرسد.
جشن برداشت انگور فرانسه
در فرانسه، برخی از خاصترین آیینهای برداشت انگور ریشه در مذهب و سنتهای چندصدساله دارند. در شهر فرژو در پرووانس، مراسم «عید انگور» با یک آیین منحصربهفرد در کلیسای جامع برگزار میشود: کشیش در حضور نمازگزاران، با دستان خود انگورها را درون جام مقدس میفشارد و آب انگور را به نماد «خون مسیح» تبدیل میکند. این تنها مراسمی در فرانسه است که در آن انگور به طور زنده در کلیسا فشرده میشود. در منطقه بورگوندی نیز مراسم «لا پوله» از دیگر آیینهای ویژه است که قدمت آن به راهبان قرون وسطی بازمیگردد. در این جشن که امروزه به عنوان باشکوهترین ضیافت پایان برداشت شناخته میشود، هر مهمان بطری شراب خود را میآورد و این ضیافت به «باحالترین مهمانی بیوای بیوای دنیا» معروف شده است؛ جایی که رقابتی دوستانه اما شدید بین شرکتکنندگان برای باز کردن و به اشتراک گذاشتن بهترین بطریها حکمفرماست. در نقطه مقابل این آیینهای باشکوه، سنتهای بامزه و زمینیتری هم وجود دارد. در جشن برداشت انگور مونمارتر در پاریس، مراسم عجیبی به نام «مراسم درخواست نکردن ازدواج» برگزار میشود که طی آن زوجها به شکلی طنزآمیز «عقد نکردن» با یکدیگر را جشن میگیرند و سپس در میدان اصلی، «رقص افراد مجرد» برپا میشود. در برخی مناطق مانند بوجوله، پایان برداشت با راهپیمایی مشعلبهدست همراه است؛ مردم شاخههای هرس شده تاک را آتش میزنند و در تاریکی شب با آن راهپیمایی میکنند تا نماد پایان کار و پاکسازی زمین برای سال بعد باشد. همچنین در جشنهای محلی پرووانس، مسابقات عجیبی مثل غلطاندن بشکههای چوبی غولپیکر و بازی حلقه با بطریهای شراب برگزار میشود و گاهی اهالی لباسهای قرون وسطایی میپوشند و با الاغهای بارکش در کوچههای سنگفرش قدیمی راهپیمایی میکنند تا فضای قرنهای پیش را بازآفرینی کنند.
جشن برداشت انگور آلمان
در آلمان، به ویژه در منطقه راینگائو، سنت عجیب و جالبی به نام پاییزآرایی برای جشن برداشت انگور وجود دارد. در این مراسم، از میان جمع کمککاران برداشت، زنی با ویژگیهای «زنانه و قوی» انتخاب میشود که وظیفه دارد آخرین خوشه انگور تاکستان را بچیند. سر او را با برگ درخت مو و انگور تزئین میکنند و او را سوار بر بشکهای مخصوص میکنند که با اسب به تاکستان برده میشود. پس از چیدن آخرین انگور، او برای مردم خطابهای درباره شراب میخواند و سپس جشن پایان برداشت آغاز میشود. جالب اینجاست که در برخی مناطق، این زن نخستین شراب تازه (فِدروایسر) را به کلیسا میبرد. در مقابل او، شخصیت عجیب دیگری به نام پاییزلَک (یا شوخیکن پاییز) وجود دارد: مردی نسبتاً دستوپاچلفتی را از میان کارگران انتخاب میکنند، صورت و بدنش را با تفاله انگور یا دوده سیاه میکنند و او تبدیل به هدف تمسخر و شوخی همه میشود. گاهی این مرد را وارونه روی یک بشکه مینشانند و او هم سعی میکند هرکس در مسیر راهپیمایی پیدا شود را سیاه کند. در جای دیگر آلمان، مانند شهر باد دورکهایم در فالتس، جشنی به نام بازار سوسیس برگزار میشود که با وجود نامش، در واقع بزرگترین جشنواره شراب جهان است و سالانه بیش از ۶۰۰ هزار بازدیدکننده دارد. آنچه این جشن را عجیب و خاص میکرد، روش قدیمی سرو شراب در آن است: شرابکاران در روزگار قدیم، بشکههای شراب را با فروبار (چرخدستی) به محل جشن میآوردند و پس از ورود، همین چرخدستیها را برمیگرداندند و تبدیل به میز فروش میکردند. امروزه نیز ۳۶ غرفه چوبی سنتی با همان نام «چرخدستیها» در جشن برپا میشود و مردم در کنار هم، روی نیمکتهای باریک چوبی مینشینند و شراب را در لیوانهای مخصوص سوراخدار به نام دوبهگلاس مینوشند. در شهر ماینتس نیز سنت دیگری به نام پیادهروی در تاکستان رایج است: مردم در فصل برداشت، در میان ردیفهای انگور قدم میزنند و در ایستگاههای مختلف در طول مسیر، انواع شرابهای محلی را میچشند. این سنت به روزگار قدیم برمیگردد که کارگران مزرعه هنگام برداشت، در دل تاکستان شراب مینوشیدند.
جشنوارهی انگور و شیرهپزان در ایران
در ایران، برداشت انگور بیشتر از آنکه جنبهی تجاری و توریستی داشته باشد، با آیینهای کهن شیرهپزان و کشمشبستن همراه است. در شهرستان ملایر (قطب انگور ایران) هر سال در شهریور ماه، جشنوارهای مردمی برگزار میشود که در آن زنان محلی در لباسهای کردی و لری، انگورها را در دیگهای بزرگ مسی میجوشانند تا شیرهی غلیظ و عسلی تهیه کنند. نکتهی جذاب و منحصربهفرد این جشن، مراسم «حقانگور» است: کشاورزان پیش از شروع برداشت، مقدار معینی انگور را برای نیازمندان و مسافران کنار جاده کنار میگذارند. در منطقهی تاکستان قزوین و اقلید فارس هم جشنهایی با رقصهای محلی و موسیقی تنبور برگزار میشود. اما جذابترین سنت، «شبچره» است: شب قبل از برداشت رسمی، خانوادهها زیر نور مهتاب و با چراغهای فانوسی، دور هم انگور میچینند و قصههای کهن مربوط به ایزد مهر (میترا) را بازگو میکنند، زیرا در ایران باستان، انگور نماد مهرورزی بوده است.
جشنوارهی انگور در یونان
در سانتورینی یونان، انگورها به شکل سبدهای کلاهی کاشته میشوند تا از باد محافظت شوند. جشنوارهی برداشت در اینجا یک مسابقهی عجیب دارد: «ماراتن هرس کردن با چشم بسته». کسانی که تا ۵ سال پیش در این جزیره کار میکردند، با چشمان بسته باید شاخههای اضافه را قیچی کنند. هر اشتباه، یک لیوان شراب وینسانتو (شیرین و غلیظ) به حریف هدیه میدهد. اما برجستهترین سنت «رقص روی خمرهها» است: مردم روی لبهی کوزههای سفالی بزرگ پر از انگور میپرند و سعی میکنند بدون شکستن کوزه، به مدت ۳ دقیقه تعادل داشته باشند. این رقص یادآور جشنهای دیونیسوس، ایزد شراب یونان است.
جشنوارهی بادکنکهای شرابی در اتریش
در درهی واچائو اتریش، جشنوارهای به نام فِدراشپیِل برگزار میشود که در آن بادکنکهای بزرگی پر از آب انگور (نه شراب) در آسمان رها میشوند. مردم با تیر و کمان این بادکنکها را هدف میگیرند و هرکس بادکنک را بترکاند، آب انگور روی سرش میریزد. برنده کسی است که بیشترین لباسهای رنگشده به آب انگور را داشته باشد.
جشنوارهی انگور و آوازهای غار ارمنستان
ارمنستان قدیمیترین تمدن شرابسازی جهان را دارد (با قدمت ۶۱۰۰ سال). در درهی وایوتس جور، جشنوارهای برگزار میشود که در غار آرنی، محل کشف قدیمیترین کفش چرمی جهان برگزار میگردد. مردم با مشعلهای روشن وارد غار میشوند و در تاریکی، انگورها را با سرودهای باستانی به زبان اورارتویی میکوبند. سپس چند خوشه انگور را درون کوزههای سفالی گذاشته و همراه با نوحههای سوگوارانه دفن میکنند تا سال بعد زمین را بارور کند. پس از آن، همگی شراب تازه را از جمجمهی بزهای کوهی، تقلید از آیینهای میترایی، مینوشند.
جشنواره انگور قایقی در پرتغال
در درهی دوئورو کشور پرتغال، جشنوارهی برداشت انگور روی قایقهای رابلو انجام میشود. این قایقهای چوبی پهن که قبلاً برای حمل بشکههای شراب پورت به کار میرفتند، تبدیل به صحنهی مسابقهی "لگدکوبی معلق" شدهاند. تیمها باید روی قایق در حال حرکت روی رودخانه، با یک پا داخل وان انگور و پای دیگر روی لبه قایق، تعادل را حفظ کنند و همزمان آواز بخوانند. برنده کسی نیست که بیشترین آب انگور بگیرد، بلکه تیمی که کمترین تعداد نفر را به رودخانه نیندازد. هر سال حدود ۲۰ نفر در آب میافتند و این بخشی از جذابیت جشن است.
جشنواره انگور گرجستان
گرجستان مهد شرابسازی با روش کوِوری (کوزههای سفالی مدفون در زمین) است. در جشنوارهی رتولو، مردان مسابقهی «قویترین پای لگدکوب» را دارند: آنها باید با پای برهنه چنان شدید به انگورها بکوبند که صدای کوبش تا روستای مجاور شنیده شود. کسی که بلندترین صدا را تولید کند، پاداش میگیرد. در بخش دیگر جشنواره، دو مرد درون یک گودال پر از تفالهی انگور کشتی میگیرند. غرق شدن در شراب و کوبیدن حریف به ته گودال، امتیاز ویژه دارد. تماشاگران هم از بالای گودال، انگور به سمت کشتیگیران پرتاب میکنند.
متن دیدگاه
محرم در کشورهای مختلف
روز عاشورا
آبپاشی در کشورهای مختلف
آبپاشی
درختکاری در کشورهای مختلف
روز طبیعت
زمستان در کشورهای مختلف
فستیوال زمستانی
یلدا در کشورهای مختلف
یلدا
رمضان در کشورهای مختلف
جشنواره رمضان
هالووین در کشورهای مختلف
فستیوال هالووین
ولنتاین در کشورهای مختلف
ولنتاین